Kapsam 1 ve Kapsam 2 hesabı
Yakıt tüketimi ve elektrik verinizden doğrudan (Kapsam 1) ve dolaylı (Kapsam 2) emisyonlarınız hesaplanır. Hesap, ESG veri girişinden onaylanmış faaliyet verisiyle çalışır; ayrı bir veri seti tutmanız gerekmez.
Karbon Yönetimi
Sayıyı değil, sayının arkasındaki kaydı üretin.
Karbon hesabı yapan araç çoktur; hepsi size bir sayı verir. Ama o sayıyı bir doğrulayıcının ya da müşterinizin önüne koyduğunuzda gelen soru başkadır: bu değer hangi faktörle hesaplandı, faktör nereden geldi, hangi tarihte geçerliydi, kim onayladı? Karbon Yönetimi bu soruların cevabını hesabın yanında tutar. Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonları ESG veri girişinden gelen onaylı faaliyet verisiyle hesaplanır; her satır kullandığı faktörü kaynağı, tarihi ve varyantıyla birlikte taşır.
Bu modülü canlı görünBir bakışta
Karbon neleri kapsıyor?
Kapsam 1 ve 2
Onaylı faaliyet verisinden hesap
İki yöntemli Kapsam 2
Konum ve piyasa bazlı ayrı ayrı
Türkiye elektrik faktörü
ETKB tüketim noktası değeri
Faktör izlenebilirliği
Kaynak, tarih, varyant, GWP kayıtta
Vekil işaretlemesi
Güncel faktör yoksa gerekçesiyle
Firmaya özel faktör
Kendi ölçtüğünüz değerler
Öneri ve onay zinciri
Hiçbir sonuç doğrudan kesin yazılmaz
Aktarımda faktör kilidi
Geçmiş dönem değişmez
Emisyon yoğunluğu
Ton başına, GRI 305-4 yaklaşımı
Süreç
Adım adım ne kayda geçiyor?
Her aşamada sistemin ürettiği kayıt izi, denetimde kanıt olarak doğrudan kullanılabilir.
Faktör kurulumu
Genel kütüphane hazır gelir; gerekiyorsa firmaya özel faktör ve varyant tanımlanır.
Bu adımda kayda geçenler
- Faktör seçildikayıtlı
- Varyant belirlendikayıtlı
- GWP seti atandıkayıtlı
Her satır, kullanıcı ve zaman damgasıyla birlikte denetim kaydına yazılır; iç tetkik ve dış denetimde kanıt olarak referans verilebilir.
Özellikler
Modülün yaptığı işler
Konum ve piyasa bazlı Kapsam 2, ayrı ayrı
GHG Protocol Kapsam 2 Rehberi'nin iki yöntemini de ayrı ayrı hesaplarsınız. Konum bazlı hesap ETKB tüketim noktası faktörünü kullanır. Piyasa bazlı hesapta YEK-G veya I-REC belgeli tüketiminiz sıfır emisyonla, belgesiz kısım konum bazlı faktörle değerlendirilir.
Türkiye elektrik faktörü yerleşik
Elektrik emisyonu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın yayımladığı tüketim noktası emisyon faktörüyle hesaplanır; dağıtım ve iletim seviyesi ayrı tanımlıdır. Uluslararası ortalama bir faktör değil, şebekenizin gerçek değeri kullanılır.
Faktör izlenebilirliği
Her hesap satırında kullanılan faktörün kaynağı, geçerlilik tarihleri, varyantı ve küresel ısınma potansiyeli seti kaydedilir. “Bu sayı nereden geldi?” sorusunun cevabı satırın yanında durur.
Vekil faktör işaretlemesi
Bir dönem için güncel faktör yayımlanmamışsa sistem en yakın geçerli faktörü kullanır ve bunu vekil (proxy) olarak, gerekçesiyle birlikte işaretler. Hesap sessizce eski faktörle yapılmaz; ekranda ve hesap izinde açıkça görünür.
Firmaya özel faktör tanımı
Kendi ölçtüğünüz değerleri (örneğin doğalgazınızın ısıl değeri) firmaya özel faktör olarak tanımlarsınız; genel kütüphanenin önüne geçer. Yakıtta sabit ve mobil, elektrikte dağıtım ve iletim gibi varyantlar firma bazında seçilir.
Öneri, aktarım, onay zinciri
Hiçbir sonuç doğrudan kesin yazılmaz. Faaliyet verisi onaylandığında hesap öneri olarak oluşur; incelersiniz, aktarırsınız, onaylanır. Her adımda kim ve ne zaman bilgisi kayıt altındadır.
Aktarılan hesapta faktör kilidi
Bir hesap aktarıldıktan sonra kullandığı faktörün hesap alanları veritabanı düzeyinde kilitlenir. Geçmiş dönem, faktör sonradan güncellense bile değişmez.
Emisyon yoğunluğu ve panoda izleme
Emisyon ve faaliyet hacmi onaylandığında ton başına emisyon yoğunluğu otomatik hesaplanır (GRI 305-4 yaklaşımı); payda tanımı kuruluşa özgüdür, ara ürün hariç tutulur. Emisyon ve yoğunluk trendi, lokasyon karşılaştırması ve tamamlanma oranı ESG panosunda görünür. Yoğunluk göstergeleri bilinçli olarak toplanmaz veya ortalaması alınmaz.
Neden
Neden HanESG Karbon Yönetimi?
Karbon hesabı yapan araç çoktur. Hepsi size bir sayı verir.
Ama o sayıyı bir doğrulayıcının ya da bir müşterinizin önüne koyduğunuzda gelen soru başkadır: bu değer hangi faktörle hesaplandı, faktör nereden geldi, hangi tarihte geçerliydi, kim onayladı? Çoğu araçta bu sorunun cevabı yoktur; hesap yapılır, sonuç yazılır, faktör güncellenince geçmiş sessizce değişir.
Sayı değil, kayıt
HanESG'de her hesap satırı kullandığı faktörü yanında taşır: kaynağı, geçerlilik tarihleri, varyantı, hangi küresel ısınma potansiyeli setiyle çevrildiği. Bir hesabı aktardığınızda kullandığı faktörün hesap alanları veritabanı düzeyinde kilitlenir; faktör kütüphanesi bir yıl sonra güncellense bile 2025 hesabınız 2025'te geçerli olan değerle kalır. Bu, karbon verisini beyana dönüştürürken tek savunma hattınızdır.
Vekil faktör: sessizce geçmek yerine söylemek
Türkiye'de elektrik emisyon faktörünün en güncel yayını her zaman içinde bulunduğunuz yıla ait olmuyor. Bu durumda çoğu sistem bir önceki değerle hesaplar ve bunu hiç belirtmez. HanESG en yakın geçerli faktörü kullanır ve o satırı vekil olarak işaretler, gerekçesini yazar. Doğrulayıcı gördüğünde sorar; hazır cevabınız olur. Bu küçük görünen ayrım, bir karbon raporunun savunulabilirliğini belirleyen şeydir.
Kapsam 2'nin iki yüzü
Yenilenebilir enerji belgesi (YEK-G, I-REC) satın alıyorsanız, konum bazlı ve piyasa bazlı hesap arasındaki fark tam da anlatmak istediğiniz şeydir. İkisi ayrı ayrı hesaplanır: belgeli tüketiminiz piyasa bazlı hesapta sıfır emisyonla, belgesiz kısım şebeke faktörüyle değerlendirilir.
Faaliyet verisi zaten sistemde
Elektrik, doğalgaz ve akaryakıt tüketiminiz ESG gösterge kütüphanesinin parçasıdır; veri girişi ve onay zinciri aynı yerde yürür. Karbon hesabı ayrı bir veri seti istemez, mevcut onaylı veriyi okur ve sonucu yine kütüphaneye yazar.
Öncesi / sonrası
Bugün ne yaşıyorsunuz, neyle değişiyor?
- Tabloda formülle hesaplanan emisyon
- Onaylı faaliyet verisinden, izlenebilir hesap
- Uluslararası ortalama elektrik faktörü
- ETKB tüketim noktası faktörü, dağıtım ve iletim ayrı
- Tek bir Kapsam 2 rakamı
- Konum ve piyasa bazlı ayrı ayrı
- “Bu faktör nereden geldi?” belirsizliği
- Kaynak, geçerlilik tarihi ve varyant kayıtta
- Eski faktörle sessizce hesaplamak
- Vekil işaretlemesi ve gerekçe
- Faktör güncellenince geçmişin değişmesi
- Aktarımda veritabanı düzeyinde kilit
- Sonucun doğrudan kesin yazılması
- Öneri, inceleme, aktarım, onay zinciri
Beyan savunulabilir olur
Her sayının arkasında faktör, tarih, kişi ve zaman kaydı durur.
Geçmiş dönem bozulmaz
Aktarılan hesabın faktörü kilitlenir; kütüphane güncellense bile değişmez.
Yenilenebilir enerji yatırımınız görünür
Piyasa bazlı Kapsam 2, belgeli tüketiminizi ayrı gösterir.
Veri iki kez girilmez
Faaliyet verisi ESG kütüphanesinde; karbon hesabı onu okur, sonucu yine oraya yazar.
Entegrasyon
Diğer modüllerle nasıl konuşuyor?
Veri bir kez girilir; ilgili tüm süreçlere kendiliğinden akar.
- ESG Veri Girişi
- Faaliyet verileri onay zincirinden geçer, hesap onaylı veriden beslenir.
- ESG Gösterge Kütüphanesi
- Sonuç emisyon göstergesine, yoğunluk ayrı bir göstergeye yazılır.
- CBAM
- Aynı faaliyet verisinden beslenir, farklı soruyu yanıtlar.
Özet
Üç cümlede neden bu modül?
01
İzlenebilir hesap
Her satırda faktörün kaynağı, geçerlilik tarihi, varyantı ve GWP seti kayıtlı; aktarımdan sonra kilitli.
02
Türkiye'ye göre kurulu
ETKB tüketim noktası faktörü, YEK-G ile piyasa bazlı Kapsam 2, vekil faktör işaretlemesi.
03
Tek veri, tek zincir
Faaliyet verisi ESG kütüphanesinde; hesap onaylı veriden doğar, sonuç yine kütüphaneye yazılır.
Rakiplerden ayrışma
- Faktör izlenebilirliği ve aktarım sonrası kilit, çoğu karbon aracında bulunmaz.
- Vekil faktör kullanımının açıkça işaretlenmesi doğrulama sürecini kolaylaştırır.
- Türkiye şebeke faktörü ve yenilenebilir enerji belgesi yapısı yerleşik gelir.
Karbon modülünü kendi verinizle görün.
45 dakikalık canlı demo: kendi süreçlerinizden bir örnek üzerinden ilerliyoruz. Hazırlık gerekmez.